Kies je favoriete radiostation

Dossiers

Gastcolumn Patrick Kicken: Vernieuwing bij de radio

Columns

Een nieuw jaar dus eens een column over vernieuwing. Vernieuwing bij de radio. Doen we daar eigenlijk nog wel aan? Of kiezen we toch allemaal voor de veilige, bekende weg? En valt er eigenlijk wel wat te vernieuwen aan radio? We zijn geneigd zo nu en dan de programmering aan te passen, de muziekmix, de slogan, de vormgeving. Maar de manier waarop we radio maken, is daar nog wat aan te vernieuwen?

Vernieuwing
De meeste vernieuwing heeft door de jaren heen toch plaatsgevonden 'aan de achterkant'. Discjockeys zoeken al lang hun eigen muziek niet meer uit, dit gebeurt al zo'n 20 jaar op grote schaal door muziekredacties. Deze muziekredacties beschikken over steeds meer data waaraan ze precies kunnen zien welke muziektitels de beoogde luisteraar wel goed waardeert en welke niet.

Hetzelfde gebeurt ook met radioitems, populariteit van radiodeejays en natuurlijk de belangrijkste bron van inkomsten: de radiocommercials. Alles wordt onderzocht en dat zorgt voor meer effectiviteit, een langere luisterduur (want minder wegzapmomenten) en dus een hoger marktaandeel en meer inkomsten.

Maar aan de voorkant van radio mogen we natuurlijk ook met onze tijd meegaan. Het is al lang geen vernuftigheid meer dat telefoongesprekken tijdens twee muzieknummers worden opgenomen en kortgeknipt om de luisteraar zo beter tot zijn recht te laten komen en betere gesprekken en prijswinnaars uit te zenden.

Steeds meer stations kiezen ervoor om (met name lange) telefoongesprekken niet meer analoog te voeren maar bijvoorbeeld via facetime audio of whatsapp bellen. Een verbetering, in geluidskwaliteit en dus beleving voor de luisteraar. Dat laatste sociale medium, whatsapp, zorgt natuurlijk voor veel meer afleiding bij je beoogde luisteraar.

Daarom zou het geen gek idee zijn om bijvoorbeeld ook met 'voice messages' van je luisteraar te gaan werken, korte ingesproken boodschappen waar jij als jock niet meer aan te pas komt. Iets wat Ekdom in zijn ochtendshow de laatste tijd al doet.

Wisseling van de wacht
Een ander idee waar ik al jaren mee rondloop maar nog geen programmaleider enthousiast voor heb kunnen krijgen is om af te stappen van programmablokken van precies 2 of 3 uur. Waarom niet na de half uur commercial break een verandering van presentator invoeren? Zo krijg je weer minder het idee dat het ene programma afgelopen is en het andere begint, wat een wegzapmoment kan zijn.

In mijn tijd bij 3FM hadden we al zo'n semi afspraak dat de volgende jock sowieso meedeed met je laatste talk, om zo het meer als één geheel te laten klinken. Het is een begin, maar welk station durft het als eerste aan om af te stappen van 'wisseling van de wacht' op de hele uren? Alles voor de eenheid.

Bij televisie beginnen leuke dingen toch ook halverwege het uur? Je hebt zelfs nog kans op dat iemand eerder inschakelt of langer door blijft luisteren omdat hij anders de kans loopt net dat ene leuke item te missen. Bovendien wordt het geheel ook wat minder voorspelbaar, als een doorlopende voorstelling waar je geen minuut van wil missen. Het zou iets zijn om op zijn minst eens te overwegen.

Wat dat betreft zijn programma-namen natuurlijk al helemaal niet meer van deze tijd, behalve als het om een specifiek programma als de Top 40 gaat. Ieder eilandje binnen een radiostation dient voorkomen te worden. Eigenlijk geldt dat ook voor aparte facebookpagina's en twitteraccounts voor losse shows.

De tijd dat een radiozender net als Amerika een verzameling van aparte staten was ligt gelukkig lang achter ons. Eenheid en duidelijkheid is wat je moet uitstralen. In een tijd dat het allemaal draait om content is het ook helemaal niet raar gedacht om de leukste items uit je ochtendshow in een soort carrousel te laten rouleren door de rest van de programmering heen, of zelfs te gebruiken als gesproken woord bij je online / dab+ themastreams met een ander format. Goede content is goede content, ongeacht de muziek eromheen.

Beleving
Een andere manier waarop we misschien meer met onze tijd mee kunnen gaan bij de radio is nóg meer kijken hoe je luisteraar leeft. Een aantal radiozenders in België laat bijvoorbeeld bij een lang weekend als Pasen of Pinksteren hun weekendprogrammering ook een dag langer doorlopen. Een aantal Nederlandse radiostations is net op 2 januari met hun nieuwe programmering gestart, logischer was wellicht om 'm maandag 9 januari te laten starten, de dag dat de meeste mensen hun vakantie achter zich laten en weer beginnen met werken.

Q Music heeft hiervoor gekozen met hun nieuwe middagshow. Zo krijg je ook weer meer 'word of mouth' op de werkvloer, want wie houdt er nou niet van een nieuwtje vertellen aan zijn of haar collega's. Langs de andere kant gun je je nieuwe shows zo een week voorsprong door even hun draai te vinden. Maar blijf altijd denken vanuit de beleving van je luisteraar, je zou zo'n eerste nieuwe week van het jaar ook een speciale week kunnen maken waarin de meeste mensen die nog vrij zijn langer en meer tijd hebben om naar je station te luisteren en betrokken te raken.

Als jock zou het geen kwaad kunnen om ook eens een dag uit het leven van je beoogde luisteraar uit te schrijven. Wanneer staat hij of zij op? Wanneer gaat hij naar bed? Wanneer wast hij zijn auto? Hoelaat liggen de kinderen meestal op bed? Allemaal interessante info om je radioitems en momenten dat je je beste content laat horen op aan te passen.

Bij televisie wordt heel veel vantevoren opgenomen en kort(er) geknipt; laat je bij radio dus niet afschrikken door een paar oudgedienden die zeggen dat je alles 'live' behoort te doen. Je kunt altijd een fragment van een lang interview uitzenden en je luisteraar voor de rest naar soundcloud of de website verwijzen.

Social media
Binnen de publiek omroep is een discussie ontstaan of ze hun content nog wel (gratis) moeten weggeven aan zulke platforms, als soundcloud, facebook en youtube. Het is erg vanuit de omroep zelf gedacht en minder vanuit de luisteraar. Kijk maar eens bij de zoekresultaten op YouTube hoeveel mensen daar zelfs zoeken op 'luisteren naar Q Music' of '3FM live'.

Wees aanwezig op de plek waar je luisteraar al zit! Het zou hetzelfde zijn als zeggen 'nee dat FM daar wagen we ons niet aan, mensen moeten maar naar onze website surfen'. Je publiek is dag en nacht online en bezig met sociale media. Wees daar gewoon aanwezig, met je beste materiaal. Bovendien is voor de content van de publieke omroep al betaald door het publiek, dus zorg dat je luisteraar (of kijker) het zo makkelijk mogelijk kan vinden.

Een laatste idee wat wel vernieuwend zou kunnen zijn is een live (video/audio/studio) stream op Youtube. Om eerdergenoemde redenen. We leven in een tijd dat je vanuit je huiskamer zo je eigen TV station begint op een streaming platform, zonder veel kosten. Als je luisteraar iedereen de mogelijkheid biedt mee te kijken via YouTube, terwijl hij zit te gamen, waarom jij als station dan niet jezelf aanbieden op de plek waar je luisteraar toch al zit? Vaak kunnen livebeelden uit de studio op een website moeilijker gedeeld worden dan live content op YouTube of Facebook; maak het je fans en dus ambassadeurs van je merk zo makkelijk mogelijk (gratis!) reclame voor je te maken.

Podcasts
Podcasten lijkt weer terug van weggeweest en is ook een mooie manier om je luisteraar aan je te binden zelfs op plekken waar hij niet of nauwelijks naar je kan luisteren. Zo is bekend dat heel veel mensen die op wintersport gaan of een zonvakantie eerst even wat podcasts binnenhalen van hun favoriete radiozender om toch nog lekker van hun favoriete muziekmix of jock te kunnen genieten op weg naar hun vakantiebestemming.

Geen overbodige luxe dus, een (bijna) gratis visitekaartje en kadootje aan je luisteraar die zich zo nog meer verbonden met je voelt. Coca Cola geeft bakken met maketinggeld uit om haar klanten die mooie momenten in de zon onbewust te laten koppelen aan hun merk cola, jij als station kan zo die heerlijke vrije momenten als vakantie onbewust laten koppelen aan jouw radiomerk.

Er valt op radiogebied, zeker als je het vergelijkt met TV, nog veel te vernieuwen. We hebben een dynamische radiomarkt in Nederland en het zou geen kwaad kunnen nog meer naar de landen om ons heen te kijken, als België, Duitsland en Engeland.

Wie weet dat we daar nog wat gouden ideeën vandaan kunnen plukken! Maar zelf zullen we ook moeten blijven proberen te innoveren. Door te durven dingen uit te proberen en niet alleen maar naar elkaar te kijken. Hopelijk heb ik met deze column een aanzet kunnen geven!

Patrick Kicken

Ben jij werkzaam in de tv- of radiowereld en wil je ook een keer een gastcolumn schrijven voor deze website, mail ons even.

Radio.NL is natuurlijk niet verantwoordelijk voor de inhoud van columns.

Gerelateerde Artikelen