Kies je favoriete radiostation

Dossiers

Digitale radio is dood

Columns

Digitale radio moet de nieuwe revolutie in radioland gaan worden in de vorm van TDAB (Terrestrial Digital Audio Broadcasting). Onder het motto "Digitaal is optimaal" kun je onder andere op Digitaleradio.be lezen wat de "voordelen” zijn van digitale radio. Natuurlijk klinkt het logisch dat radio nu ook eindelijk eens digitaal wordt - de huidige techniek is nog van vóór de tweede wereldoorlog - maar toch denk ik dat het meer een nieuw speeltje voor de radio-industrie is dan dat de luisteraar er echt op zit te wachten.

Als je op de  website Digitaleradio.be kijkt kun je als eerste voordeel lezen dat de geluidskwaliteit van digitale radio veel beter is dan de huidige analoge versie. Niks mis mee natuurlijk, maar zit de luisteraar daar wel op te wachten?

Als het mogelijk zou zijn om met je huidige radiotoestel een veel betere geluidskwaliteit te krijgen zou dat mooi zijn, maar helaas is dat niet het geval. De luisteraar zal eerst een ander toestel moeten aanschaffen en kan dus zijn oude vertrouwde radio in de vuilnisbak deponeren. Vandaar mijn vraag of de luisteraar hier wel op zit te wachten als dat de aanschaf van een nieuwe (duurdere) radio betekent. Ik denk dat de huidige geluidskwaliteit helemaal geen probleem is voor de luisteraar. Sterker nog, hele volksstammen zijn nu bezig om de geluidskwaliteit van de muziek waarnaar ze luisteren juist te VERLAGEN door alles in mp3 om te zetten. En wel met de reden dat het makkelijk is om (gratis) muziek te downloaden en om te zetten waarmee je in een handomdraai je PC omtovert tot een jukebox. De luisteraar geeft dus niet zoveel om de geluidskwaliteit maar wel om controle en gemak. Om die reden denk ik dat het niet makkelijk zal zijn om de consument zo ver te krijgen dat hij of zij een nieuwe radio aanschaft, alleen maar omdat digitale radio een betere geluidskwaliteit biedt.

Maar, een ander voordeel is dat met digitale radio veel meer kan. Op één frequentie kunnen meerdere diensten aangeboden worden. Maar wát gaan radio-aanbieders dan precies aan extra diensten aanbieden? Dit is volgens mij het grootste manco van digitale radio, terwijl extra diensten tegelijkertijd als grootste voordeel worden gezien. Radio leidt al enige jaren aan creatieve armoede en daarom denk ik dat het niet makkelijk zal zijn om de consument ervan te overtuigen dat die extra diensten ook de moeite waard zijn. Het blijft nog teveel hangen in standaard, niet echt opzienbarend materiaal. Op eerdergenoemde website staan een aantal voorbeelden van wat Belgische stations al aan extra diensten aanbieden. Zo kun je via de dienst “Donna Hitbits” non-stop luisteren naar het beste uit de discotheek van Radio Donna, Klara Continuo is een permanent muziekkanaal voor liefhebbers van klassieke muziek en op Nieuws+ hoor je steeds een herhaling van het meest recente nieuwsbulletin, aangevuld met up-to-date verkeersinformatie. Andere veelgenoemde voorbeelden zijn dat je titel en artiest op het display kunt lezen en een omschrijving van het programma waarnaar je luistert. Het zijn stuk voor stuk diensten die nu ook al in enige vorm beschikbaar zijn. Met een volgepropte iPod kun je al non-stop naar jouw favoriete muziek luisteren (niet de favoriete muziek van een ander), titel en artiest zijn al jaren te lezen via RDS en hoeveel meer aanbieders van verkeersinformatie hebben we nog nodig? Natuurlijk kun je stellen dat het zich allemaal nog moet ontwikkelen, maar ondertussen zal de consument wel overgehaald moeten worden om een andere radio aan te schaffen. Ik heb er een hard hoofd in dat radio-industrie de luisteraar zover weet te krijgen wanneer het aanbod niet echt opzienbarender is dan wat er nu al wordt aangeboden.


Meer keuze dan misschien? Als je satellietradio in de VS aanschaft heb je zo de beschikking over een paar honderd kanalen met muziek waarvan je niet eens wist dat het bestond. Maar een paar honderd kanalen extra is geen voordeel als je ervoor moet betalen en er vervolgens geen gebruik van maakt. Uit onderzoek onder luisteraars van satellietradio blijkt nu al dat zij maar naar iets meer stations luisteren dan luisteraars van conventionele radio. Verder zijn de meest populaire kanalen de klonen van de populaire radiostations. Gespecialiseerde kanalen zijn leuk, maar trekken relatief weinig luisteraars.

Maar het grootste probleem is nog wanneer DAB volledig in Nederland uitgerold moet zijn: 2015.

Met draadloos internet aan de horizon kun je je afvragen of de luisteraar ondertussen nog geïnteresseerd zal raken in DAB als dat pas over 10 jaar volledig is uitgerold. Laat staan de radiostations zelf. Met uitzondering van Engeland, komt DAB in o.a. Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Finland en ook Nederland maar moeilijk van de grond. Ook draadloos internet is er nog niet, maar in Philadelphia en andere Amerikaanse steden worden al initiatieven ontplooid om gratis draadloos internet door de gemeente te laten aanbieden. Ook in China is men er druk mee bezig en ik denk dat Europa snel zal volgen. Bovendien is er een belangrijk verschil tussen DAB en draadloos internet. Het laatste is een service waar men op zit te wachten en waar vraag naar is. Het eerste onderzoek waaruit blijkt dat de luisteraar op DAB zit te wachten moet ik nog zien. DAB is hoogstens een tussenoplossing totdat draadloos internet breed beschikbaar is (ken je de DCC-recorder van Philips nog?)

En dan wordt er nog steeds verwacht dat ook commerciële radiostations in DAB gaan investeren?

Digitale radio dient naar mijn idee meer om de behoefte van de radio-industrie te bevredigen om “digitaal te gaan” dan dat het de belangen en interesses van de luisteraar dient. Tot nog toe heeft digitale radio nog geen enkele unieke dienst kunnen bieden die niet nu al in één of andere vorm beschikbaar is. Als digitale radio uiteindelijk breed beschikbaar is zal het nog verder voorbij gestreefd zijn door andere technieken. Natuurlijk zul je meer voor je abonnement moeten betalen als je via je mobieltje radio wilt luisteren. Maar de ervaring leert dat prijzen snel dalen en de consument is bereid te betalen voor dingen waarvan hij of zij de waarde inziet. Bovendien is er het gemak. Waarom geld betalen voor wéér een apparaat als je hetzelfde kunt krijgen via een apparaat wat je al jaren hebt?

Net als bij conventionele radio zal digitale radio de luisteraars inhoud moeten bieden. Als de luisteraars nieuwe technologie wordt geboden waarvoor zij een nieuwe radio moeten aanschaffen zal daar een goeie reden voor moeten zijn. Tot nu toe zijn de geboden diensten al op andere manieren beschikbaar en wordt de luisteraars een product geboden waar zij niet of nauwelijks behoefte aan hebben. Bovendien is digitale radio, wanneer het goed en wel is uitgerold, al voorbij gestreefd door andere technieken. De luisteraar wil bedieningsgemak en controle over waar hij of zij naar luistert, niet zozeer een betere geluidskwaliteit. In die zin biedt digitale radio de oplossing voor een probleem dat de luisteraar niet heeft. Het enige wat wordt opgelost is het "probleem" dat radio nog steeds gebruik maakt van een verouderde techniek. Maar het echte probleem is dat radio lijdt aan creatieve armoede en haar relevantie langzaam verliest omdat het nog maar weinig unieks kan bieden binnen het nieuwe medialandschap. En dat lost DAB niet op.

Danny Moerkerke

Deze column is ook als podcast beschikbaar. Voeg radio.nl/podcast toe aan je podcastprogramma of kijk hier.

Gerelateerde Artikelen